نورالله بیرانوند، معاون اقتصاد و تأمین سرمایه شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، با تأکید بر اینکه تابآوری شبکه ریلی، صرفاً یک موضوع فنی و زیرساختی نیست، گفت: راهآهن باید از مرحله مدیریت مخاطرات عبور کرده و به سمت استقرار نظام مدیریت اقلیم حرکت کند؛ رویکردی که در قالب برنامه ۴۶ اقدامی راهآهن برای افزایش تابآوری شبکه ریلی دنبال میشود.
به گزارش ریل ایران، وی در نشست «تابآوری شبکه ریلی در برابر تغییرات اقلیمی» اظهار کرد: موضوع تغییرات اقلیم در بخش حملونقل یکی از مهمترین مسائل کشور است و راهآهن در این میان تنها بخشی آسیبپذیر در برابر پیامدهای اقلیمی نیست، بلکه خود یکی از راهحلهای اصلی برای کاهش آثار این بحران به شمار میرود.
راهآهن؛ قربانی تغییر اقلیم یا بخشی از راهحل؟
بیرانوند با اشاره به نقش حملونقل ریلی در کاهش مصرف انرژی و آلایندگیها گفت: تغییر مدل حملونقل از جاده به ریل، یکی از مهمترین اقدامات اقلیمی در بخش حملونقل است؛ چرا که توسعه سهم ریلی در جابجایی بار و مسافر میتواند به کاهش مصرف سوخت، کاهش انتشار آلایندهها و افزایش بهرهوری اقتصادی منجر شود.
وی افزود: موضوع راهآهن فقط این نیست که چگونه شبکه را توسعه دهیم و اداره کنیم، بلکه باید بررسی کنیم چگونه میتوان این شبکه را در شرایط جدید اقلیمی، با مصرف انرژی کمتر و بهرهوری بیشتر مدیریت کرد. کاهش مصرف سوخت، کاهش آثار آلایندگی و استفاده بهینه از ظرفیتهای ریلی، بخشی از نقش راهآهن در حل مسئله اقلیم است.
تابآوری ریلی فراتر از توسعه زیرساخت
بیرانوند با بیان اینکه تابآوری شبکه ریلی محدود به ساخت خطوط جدید نیست، اظهار کرد: برای مواجهه با شرایط اقلیمی جدید، باید مجموعهای از اقدامات در حوزه فناوری، بهرهبرداری، نگهداری، پایش و مدیریت هوشمند شبکه دنبال شود.
وی توسعه سیستمهای کنترل هوشمند و استفاده از فناوریهای نوین را از الزامات افزایش تابآوری شبکه ریلی دانست و گفت: فناوری میتواند نقش مهمی در پیشبینی مخاطرات، کاهش آسیبها و افزایش بهرهوری عملیات ریلی داشته باشد.
وی با اشاره به اجرای پروژه مشترک با دانشگاه شهید بهشتی در زمینه «سامانه پیشگیری و پایش مخاطرات طبیعی در محور لرستان» افزود: این پروژه با هدف شناسایی و مدیریت مخاطرات طبیعی در مسیرهای ریلی در حال اجراست و میتواند به توسعه رویکردهای پیشگیرانه در شبکه ریلی کمک کند.
از مخاطرات طبیعی تا چالشهای جدید اقلیمی
بیرانوند با اشاره به مخاطراتی مانند سیلاب، تغییرات منابع آب و طوفانهای ماسهای گفت: شبکه ریلی کشور، با مجموعهای از چالشهای جدید مواجه است که مدیریت آنها نیازمند شناخت دقیق، دادهمحوری و حرکت از اقدامات واکنشی به سمت اقدامات پیشگیرانه است.
وی افزود: توسعه شبکه ریلی؛ خود یکی از راهکارهای مهم برای کاهش آثار اقلیمی در حملونقل است، اما در داخل همین شبکه نیز باید برنامههای مشخصی برای افزایش مقاومت زیرساختها و کاهش آسیبپذیری دنبال شود.
کاهش مصرف سوخت؛ نمونهای از تبدیل اقدام اقلیمی به ارزش اقتصادی
معاون اقتصاد و تأمین سرمایه شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، با اشاره به تجربههای موفق راهآهن در حوزه بهینهسازی مصرف سوخت گفت: ساماندهی ایستگاههای سوخترسان با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و بهرهگیری از فناوریهای روز، یکی از پروژههای ارزشمند در این حوزه بوده است.
وی افزود: در یکی از این پروژهها، با اصلاح فرآیندها و افزایش بهرهوری، روزانه حدود یک میلیون لیتر کاهش مصرف سوخت محقق شد و بازگشت سرمایه اجرای پروژه نیز در مدت حدود یک سال اتفاق افتاد.
بیرانوند تأکید کرد: این تجربه نشان میدهد اقدامات اقلیمی صرفاً هزینهزا نیستند، بلکه میتوانند به کاهش هزینههای عملیاتی، افزایش بهرهوری و خلق ارزش اقتصادی منجر شوند.
تابآوری بدون سرمایهگذاری و حکمرانی امکانپذیر نیست
نورالله ییرانوند با تأکید بر اینکه مسئله اقلیم صرفاً یک موضوع فنی یا محیطزیستی نیست، اظهار کرد: برای موفقیت برنامههای اقلیمی باید این موضوع در چارچوب گستردهتری شامل اقتصاد، سرمایهگذاری و حکمرانی دیده شود. اگر اقدامات اقلیمی در قالب یک نظام منسجم دنبال نشوند، حتی پروژههای ارزشمند نیز اثرگذاری محدودی خواهند داشت.
معاون اقتصاد و تأمین سرمایه شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران افزود: تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد موفقیت برنامههای اقلیمی نیازمند هدایت منابع مالی، ایجاد سازوکارهای سرمایهگذاری و تبدیل موضوع اقلیم به یک اولویت مدیریتی است.
برنامه ۴۶ اقدامی راهآهن برای استقرار نظام مدیریت اقلیم
بیرانوند در پایان با اشاره به تدوین برنامه ۴۶ اقدام برای تابآوری شبکه ریلی اظهار کرد: در این برنامه برای هر اقدام، یک واحد مشخص و مسئول اجرایی تعیین شده است تا مسیر اجرای برنامهها و مسئولیتها شفاف باشد.
وی افزود: این برنامه چارچوب مناسبی برای تعریف پروژههای آینده در حوزه تابآوری ریلی فراهم میکند و هدف آن حرکت راهآهن به سمت استقرار یک نظام مدیریت اقلیم است؛ نظامی که در آن توسعه زیرساخت، فناوری، اقتصاد، سرمایهگذاری، حکمرانی و محیط زیست در کنار یکدیگر دیده شوند.
بر این اساس، برنامه ۴۶ اقدامی راهآهن صرفاً مجموعهای از پروژههای فنی نیست، بلکه تلاشی برای تغییر رویکرد مدیریت شبکه ریلی از واکنش به بحرانها به سمت پیشبینی، سازگاری و مدیریت هوشمند اقلیم است.
